काँग्रेस र एमाले अहिले आफ्नो हारको कारण खोतल्न व्यस्त रहेका छन्।

एमालेले आफ्नो गढ ठान्ने गरेको काठमाडौँ उपत्यकाका १५ सिटमा त सून्य सिट मात्र पाएको हैन, बाग्मती अञ्चल मै एउटा मात्र सिटका साथ लज्जास्पद पराजय भोग्यो। भक्तपुरका दुई सिट नेमकिपाको पक्षमा गयो भने ललितपुरका तीन वटै सिट माअ‍ोवादीको पक्षमा गयो। काठमाडौँका १० सिटमा चाहिँ काँग्रेसले ६ सिट जितेर ऐतिहासिक विजयको झण्डा गाड्यो भने माअ‍ोवादीले चार सिट जित्‍यो।

किन भोग्‍नुपर्‍यो त एमालेले यस्तो नराम्रो पराजय ? यसको कारण खोतल्न केन्द्रीय कमिटीको बैठक बस्न बाँकी छ। आज चाहिँ उपत्यकाका उम्मेदवारहरु सहित एमालेको उपत्यका समन्वय कमिटीको बैठक बसेको रहेछ। त्यो बैठकले यस्तो निष्कर्ष निकालेछ-

-पार्टीको नेतृत्व र नीतिगत तहमा कमजोरी

-आन्तरिक परिचालनमा कमजोरी

-अति आत्मविश्वास

-पार्टीविरुद्ध फैलाइएको दुष्प्रचारलाई चिर्न असफल हुनु

-माअ‍ोवादीले फैलाएको आतंक र त्रास

हुन पनि एमाले कार्यकर्ताहरु अति नै आत्मविश्वासी अर्थात् जितिहालिन्छ नि भनेर बसेको देखिएको थियो। काठमाडौँको १० नम्बर क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने कीर्तिपुर नगरपालिका र त्यससँगै जोडिएका केही गाविसहरु चुनावअघि डुल्न जाँदा हामीले यो कुरा प्रष्ट अनुभव गरेका थियौँ। सबैभन्दा बढी प्रचार माअ‍ोवादीको थियो, त्यसपछि काँग्रेसको थियो भने एमालेको खासै प्रचार देखिएको थिएन। माअ‍ोवादीले नगरपालिकामा कोठाकोठामा र गाविसमा घरघरमा आफ्नो प्रचारसहितको क्यालेन्डर पुर्‍याएको भन्ने पनि हामीले थाहा पाएका थियौँ।

काठमाडौँ १० को एउटा गाउँको घरमा देखिएको काँग्रेसको झण्डा

संविधान सभाको निर्वाचन हुने अघिल्लो रात ठमेलतिर घुम्दा त्यहाँ माअ‍ोवादीका कार्यकर्ताहरु खटिएको र त्यहाँको प्रचार देख्‍दा हामी अचम्ममा परेका थियौँ। ठमेलको एउटा चोक पूरै हँसिया हथौडा चुनाव चिह्नले ढाकेको थियो। भोलिपल्ट बिहानको लागि माअ‍ोवादी कार्यकर्ताहरु मतदाताहरुलाई सघाउन रातिदेखि

‘सुन्दर दुनियाँ’को नाउँमा रोल्पाली पाखाभरि लालीगुराससँगै जनवादी गीत फुल्न थाले । फूलमा पुतली होमिएजसरी उनका संगीहरू स्कुले पढाइ छाडेर लाग्न थाले ‘उतै’ तिर । ती गाउँले ठिटोको मन पनि थामिएन लिबाङको हाईस्कुलमा । लागे उनी पनि । तर, गीतले तानिएको ठिटो भए ‘लाहुरे’ । तर, फरक लाहुरे । न तलब पाउने न पेन्सन । न ‘बि्रटिसे’ भए न ‘सिंगापुरे’ । भए ‘छापामार’ । ‘रेड’ गर्न कहिले पुगे रोल्पाको घर्तीगाउँ त कहिले डोल्पाको दुनै । थुप्रै युद्धमोर्चामा ‘एसाल्ट’मै लडे । ‘मेरो रुचिलाई बुझेर होला, पार्टीले सांस्कृतिक फिल्डमा पठायो,’ माओवादीको केन्द्रीय सांस्कृतिक टोली, सामना परिवारका मोहित श्रेष्ठले भने, ‘जनयुद्धको लामो समय त गीतसँग खेल्दाखेल्दै बितेछ ।’

गाउँदै कणाली पुगे । पशुपतिनगर पुगे । महेन्द्रनगर पुगे । पुगे भारतका नेपाली बस्तीहरूमा पनि । रोल्पा-रुकुम त पानीपधेँरा भइहाले । अक्षरमा उने । भाका दिए । र, स्वर दिए । ती गीतले जनतालाई कहिले रुवाए, कहिले जोस्याए । तर, नयाँ जीवन खोज्न अनवरत पे्ररित गरे । गीतमा उने, छापामार पहिलो छुट्टीमा घर पुग्दाखेरिका अनुभूति । संगीत भरे, आफ्नै आँखामा सहयोद्धा ढल्दाखेरिका अनुभूति । गाए, ‘सहिद’ भएको खबर परिवारलाई पुर्‍याउँदाखेरिका कुरा । गाउँदागाउँदै उनका सहयोद्धा ढले । घेरामा परे । आङै सिरिङ हुने युद्धका अनुभूति खात लागे । ‘भेटेका चिज गीतमा उन्यौं,’ आफ्ना गीतका मुहान देखाए, ‘सुनायौं जनतालाई नै ।’ ‘फौजी क्षेत्रमा नगएको भए यी गीत सायदै हुन्थे,’ भर्खरै आएको आफ्नो गीतिएल्बम ‘साक्षी’बारे प्रस्ट्याए, ‘नत्र त कमरेडहरूको मुखबाट सुनेर लेख्नुपथ्र्यो होला, युद्धका गीत । एसाल्टमै लडें नि म त ।’

‘साक्षी’मा जम्मा नौवटा गीत छन् । एउटा गीतबाहेक अन्य गीतमा उनकै शब्द, संगीत र स्वर छ । उनलाई साथ दिएका छन् ‘सामना’कै विद्रोही र सीता आचार्यले । जनयुद्धमा उनले तयार गरेका गीतमध्ये ‘छानिएका’ समाविष्ट सो एल्बम उनका दिदी-भिनाजु कमला र शिव बुढाले बजारमा ल्याइदिएका हुन् । ‘हाम्रा नेता पनि ‘पजेरो’मा गन्हाए भने देखाउन चाहियो नि- युद्धमा कार्यकर्ता, जनमुक्ति सेना र जनताका समर्पणका ‘साक्षी’ पनि,’ एल्बमको नामै ‘साक्षी’ जुराउनुको कारण सुनाए, ‘मुक्तिको सपना बोेकेका स्वप्निल आँखाहरूको र जनयुद्धको ‘साक्षी’का रूपमा जुर्‍यो ‘साक्षी’ ।’

संविधानसभा चुनावमा सबैभन्दा बढी सिट ल्याएको माओवादी नयाँ सरकार बनाउने गृहकार्यमा जुटेको छ । माओवादी केन्द्रीय सूचना ब्युरोका अनुसार माओवादीले नयाँ सरकार निर्माण गर्न संवैधानिक प्रक्रियाको गृहकार्य गर्ने र त्यसका लागि १६ वैश्ााखमा केन्द्रीय समितिको पूर्ण बैठक आयोजना गर्ने निर्णय गरेको छ । सोमबार आयोजित माओवादी केन्द्रीय सचिवालयको बैठकमा जेठको पहिलो साताभित्र आफ्नो नेतृत्वमा सरकार गठन गर्न दलहरूसँग छलफल जारी राख्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो । माओवादीले संविधानसभा चुनावको परिणाम सन्तोषजनक र सकारात्मक रहेको निष्कर्षसमेत निकालेको छ ।

अध्यक्ष प्रचण्डले सरकार गठनको गृहकार्यका लागि कांग्रेस र एमालेसँग भएको छलफल सकारात्मक रहेको बैठकमा बताएका थिए । उनले राजाको सम्मानजनक बहिर्गमनका लागि गरेको प्रयास सकारात्मक भएको पनि बताए । माओवादीका नेताद्वय प्रचण्ड र डा. बाबुराम भट्टराईले यसै साता राजाको बहिर्गमनका लागि राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापा र राजा ज्ञानेन्द्रका मामा प्रभाकरशमशेर राणासँग छलफल गरेका थिए । बैठकपछि पत्रकारसँग माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले आफ्नो नेतृत्वमा सरकार गठन गर्न दलहरूबीच गृहकार्य भइरहेको जानकारी दिए । उनले राष्ट्रप्रमुख

नवनेपालको निर्माणको आकांक्षा साकार पार्न सार्वजनिक उद्देश्यप्राप्तिका लागि वित्तीय तथा मानव दुवै संसाधनलाई उल्लेख्य रुपमा परिचालन गर्न अति नै जरुरी छ । समग्रमा नवनेपालको परिकल्पनालाई आत्मसात गरेर मात्रै नेपालको रुपान्तरणलाई सुनिश्चित गर्न सकिन्छ । यसका लागि कुन स्तरमा कति स्रोत दिगो रुपमा परिचालन गर्न आवश्यक पर्छ भन्ने बारेमा सहमतिको निर्माण गरिनु जरुरी छ । यसबाट समयबद्ध रुपमा करको आयतन निर्धारण हुनुका साथै आवश्यक मात्रामा मानव संसाधनको व्यवस्था गरी राज्यका अंगहरुमा परिचालित गर्ने रणनीतिमा समेत महत्वपुर्ण प्रभाव पर्नेछ । यस अवसरलाई सदुपयोग गर्दै त्यसबाट सहायताको भूमिका, सहायताबाहेकका माध्यमद्वारा प्रतिफल प्राप्त गर्ने रणनीतिक उपाय र सार्वजनिक हितका लागि वैकल्पिक उपक्रमका रुपमा गैरसरकारी संस्थाहरुद्वारा स्रोत परिचालन तथा उपयोग गर्ने विषयमा पुनरावलोकन गर्न सकिनेछ ।